Geschiedenis van de VVD
De
VVD is opgericht in 1948. "Het liberalisme is de drager van de vooruitgang", aldus Oud tijdens de oprichtingsvergadering.Het jaar 1814 is het begin van het politieke liberalisme in Nederland. Het
start met de nieuwe Grondwet. De liberaal Gijsbert Karel van Hoogendorp stelt
deze op. Daarmee is de eerste stap op weg naar de parlementaire democratie
gezet.
In het midden van de 19e eeuw geeft de liberaal Johan Rudolf Thorbecke
vorm aan onze staatsinrichting. Nu nog zijn zijn ideeën basis voor de Grondwet,
de Gemeente- en de Provinciewet.
Ook voor de sociale wetgeving leggen
liberalen de grondslag. Een belangrijke doorbraak is het Kinderwetje van de
liberaal Sam van Houten. Dit maakt een einde aan de kinderarbeid. In 1885 wordt
de eerste liberale politieke partij opgericht, de Liberale Unie. Daarna ontstaan
verschillende partijen met liberale overtuigingen. De VVD is opgericht in 1948.
De liberale partijvorming
De
liberale partijvorming begint eind 19e eeuw. In 1885 wordt de Liberale Unie
opgericht. Begin 20ste eeuw splitsen alle politieke stromingen zich en zo ook de
liberalen. In 1901 keert een groep de Liberale Unie de rug toe en richt de
Vrijzinnig-Democratische Bond op. Deze staat onder leiding van Pieter Jacobus
Oud. De Liberale Unie vormt met enkele andere liberale partijen de Vrijheidsbond
in 1921. Na een verkiezingsnederlaag in 1937 wijzigt zij haar naam in 'De
Liberale Staatspartij De Vrijheidsbond'. Beide partijen worden in 1941 verboden
door de Duitse bezetters.
Na 1945 gaan de vrijzinnig-democraten van Oud
op in de PvdA. De leden van de Liberale Staatspartij noemen zich nu De Partij
van de Vrijheid. Al snel gaan de vrijzinnig-democraten en de liberalen
samenwerken. De politiek leiders Oud en Stikker onderhandelen over het oprichten
van een nieuwe, liberale partij. Dat lukt. Op 24 januari 1948 is de Volkspartij
voor Vrijheid en Democratie een feit.
Het liberalisme is de drager van de
vooruitgang, aldus Oud tijdens de oprichtingsvergadering.
Jong talent
Hans Wiegel en Ed Nijpels. Het
zijn twee voorbeelden van jong talent bij de VVD. Ze brachten onze partij veel
succes.
Begin jaren '70. Hans Wiegel is nog geen 30 en wordt voorzitter van
de Tweede Kamerfractie. Hij voert een sterke oppositie tegen kabinet Den Uyl. De
verkiezingen van 1977 leveren winst op voor de VVD. Langdurig onderhandelen CDA
en PvdA. Toch kiest het CDA voor een kabinet met de VVD. Een jonge Ed Nijpels
volgt Hans Wiegel op. In 1982 wordt hij fractievoorzitter. Ed Nijpels leidt de
VVD in 1982 naar een grote verkiezingsoverwinning. De Tweede Kamerfractie groeit
naar 36 zetels.
Tegenslag en succes
Het gaat de partij niet altijd voor de wind, zoals in de
jaren '70 en '80. De VVD verliest aan populariteit door een moeizame
coalitieverhouding met het CDA. Ook spelen interne spanningen parten. Toch
blijkt het een belangrijke periode. Samen met het CDA stelt de VVD de
overheidsfinanciën op orde.
Vanaf 1990 gaat het weer beter. Fractievoorzitter
Frits Bolkestein zet de groei in. In 1994 onderhandelt hij succesvol met PvdA en
D66. Het eerste Paarse Kabinet treedt aan. Het is een succesvol kabinet. In
maart 1995 (verkiezingen Provinciale Staten) is de VVD zelfs voor het eerst de
grootste partij van Nederland. In 1998 haalt de VVD 38 zetels bij de Tweede
Kamer-verkiezingen. Hans Dijkstal voert de VVD aan in het tweede Paarse
Kabinet.
In mei 2002 sluiten we een roerige verkiezingsperiode af. De VVD
komt uit op 24 zetels. Gerrit Zalm wordt de nieuwe fractievoorzitter. Het eerste
Kabinet Balkenende vormt zich uit CDA, VVD en LPF. Na 87 dagen valt dit kabinet
door onenigheid binnen de LPF. Er komen opnieuw verkiezingen.
Op 22
januari 2003 wint de VVD vier zetels. De formatiepoging tussen CDA en PvdA
mislukt. CDA, VVD en D66 komen wel tot een regeerakkoord. Zij vormen Kabinet
Balkenende II. Gerrit Zalm wordt vice-premier en minister van Financiën. Na het
vertrek van de Kamerleden Wilders en Van Schijndel heeft de VVD nog 26 zetels.
Op 22 november 2006 verliest de VVD vier zetels en komt onder leiding
van Mark Rutte op 22 zetels. Na het vertrek van Kamerlid Verdonk heeft de VVD 21
zetels.
